Cukier biały nie cieszy się najlepszą prasą. Może i nie jest substancją szkodliwą, ale na pewno mało wartościową. Jego nadmiar w diecie może nam przysporzyć problemów ze zdrowiem i zachowaniem prawidłowej wagi. Jednak praktycznie każdy z nas ma słabość do słodkiego smaku i całkowite wykluczenie go z naszego menu byłoby niemałym okrucieństwem. Na szczęście, istnieją zdrowe i wartościowe zamienniki. Jakie? To będzie temat tego artykułu.


Dlaczego cukier jest taki zły?

Zaznaczam, że artykuł dotyczy cukru rafinowanego białego, czyli sacharozy. Problemem tej substancji jest jej wysoka kaloryczność, niska wartość odżywcza i powszechność jej występowania w naszej diecie. Bo to właśnie nadmiar spożywanego cukru skutkuje negatywnym wpływem na nasze zdrowie. A znajdziemy go w pieczywie, wędlinach, płatkach śniadaniowych, pastach i sosach warzywnych, konserwach, smakowych jogurtach i serkach, napojach i sokach. Choć to i tak lepiej, jeśli w składzie znajdziemy cukier, bo wiele z tych produktów słodzonych jest tańszymi i bardziej szkodliwymi zamiennikami, jak choćby syropem glukozowo-fruktozowym, czy kukurydzianym. Dlatego warto sprawdzać etykiety! Kiedy do tej znacznej już dawki cukru z naszych zwykłych posiłków, dodamy przekąski i desery, to gwarantuję, że limit bezpiecznej dawki cukru zostanie przekroczony.


Jakie są konsekwencje nadmiernego spożywania cukru?

Lista jest niestety długa:

  • powstawanie próchnicy zębów
  • powstawanie nadwagi i otyłości
  • stłuszczenie narządów wewnętrznych, podwyższenie wskaźników trójglicerydów, cholesterolu LDL, ciśnienia krwi i glukozy (tzw. zespół metaboliczny)
  • przy długotrwałym nadmiernym spożywaniu cukru, powstawanie insulinooporności, cukrzycy typu II
  • nasilenie trądziku
  • zwiększenie ryzyka wystąpienia depresji
  • ryzyko chorób układu krążenia

Zdrowe zamienniki

Uff, pewnie przyznasz, że czytanie o szkodliwych skutkach spożywania cukru raczej nie należało do przyjemnych. Dlatego szybciutko przejdźmy do alternatywy. A tu mamy w czym wybierać. Przy czym, w artykule chcę podkreślić te moim zdaniem najzdrowsze i najbardziej wartościowe zamienniki. Ale zanim, jeszcze jedna, istotna rzecz: składy. Zwracajcie uwagę na to, czy dany słodzik to w 100% substancja, jakiej szukacie, czy jest nią tylko z nazwy i zawiera jeszcze mnóstwo innych słodzików, np. fruktozę. Dlatego bądź czujna/czujny ;)


Owoce

Pierwszym, dość oczywistym zamiennikiem są owoce. Można je dodawać do ciast, ciasteczek, deserów, koktajli, owsianek, jaglanek, ryżanek, gryczanek, jogurtów naturalnych. Najlepiej wykorzystać je w formie surowej i dojrzałej, ale również w postaci musów, soków, suszonych owoców będą zdrową i wartościową alternatywą. Najsłodsze owoce, to winogrona, banany, jabłka i gruszki. Warto trochę poeksperymentować w kuchni i skusić się na taką opcję, bo poza słodkim smakiem, zyskamy cenne witaminy, mikroelementy i zawartość błonnika.


Ksylitol

Ksylitol to chyba mój ulubiony z zamienników, ponieważ ma zbliżoną słodycz do tej pozyskanej z cukru i nie zmienia znacznie smaku potraw. Świetnie nadaje się do wypieków. Ponadto, ma mniejszą kaloryczność, ok. 40% niższą niż cukier, posiada niski indeks glikemiczny i wykazuje korzystne właściwości dla naszego organizmu. Oprócz tego, że śmiało mogą po niego sięgać osoby z cukrzycą i insulinoopornością, to jest to substancja, która ma korzystny wpływ na nasze zęby (przeciwdziała próchnicy), na układ kostny (wspomaga wchłanianie wapnia, przeciwdziała osteoporozie) oraz wspiera nasz układ odpornościowy. Cukier brzozowy nie jest jednak bez wad. W dużych ilościach może wywołać biegunki i skurcze brzucha. Te dolegliwości nie występują u wszystkich i też są jedynie przejściowe, ponieważ z czasem organizm się do ksylitolu przyzwyczaja. Jednak dzieci i osoby wrażliwe jelitowo powinny uważać z jego spożywaniem.


Stewia

Stewia charakteryzuje się brakiem kalorii i praktycznie zerowym indeksem glikemicznym. Jest szczególnie polecana przy redukcji wagi. Ma właściwości obniżające ciśnienie krwi i działa łagodząco w problemach żołądkowych. Występuje w formie suszonych liści, lub w postaci proszku. Możemy ją też skutecznie hodować w doniczce. Ta roślina pochodząca z Paragwaju jest w tamtych terenach znana jako substancja słodząca już od lat. Jej smak jednak jest dość charakterystyczny i nie każdy go akceptuje. Dlatego musisz wyrobić swoje własne zdanie na temat tego zamiennika. Wadą stewii jest z pewnością fakt, że nie nadaje się ona do ciast i wypieków. Mamy więc ograniczone możliwości wykorzystania tej rośliny.


Erytrytol

Erytrytol powstaje w wyniku bezpiecznego procesu fermentacji drożdżowej gliceryny. Naturalnie występuje w niektórych owocach, serach, winach, czy piwach. Nie ma kalorii i posiada zerowy indeks glikemiczny. Jest neutralny w smaku, jednak należy pamiętać, że ma mniejszą słodycz niż cukier (ok. 75%). Doskonale nadaje się do pieczenia i gotowania. Idealny dla diabetyków i osób odchudzających się. Po spożyciu jest szybko eliminowany z organizmu. W zasadzie nie ma przeciwwskazań do spożywania, ani żadnych efektów ubocznych. Co istotne, pomaga w zachowaniu mineralizacji zębów.



Jeśli jesteś amatorem słodkości, to może warto wypróbować coś z wymienionych zamienników? Początki być może nie będą łatwe, ale jak się powszechnie mówi, tylko praktyka czyni mistrza.